Trạm biến áp là gì? Phân loại và công dụng từng loại trạm hiện nay

Tin tức 04/09/2025

Trong hệ thống cung cấp điện, trạm biến áp đóng vai trò quan trọng trong việc biến đổi điện áp, đảm bảo truyền tải điện năng an toàn và hiệu quả đến các khu vực tiêu thụ. Tại Việt Nam, cùng với quá trình công nghiệp hóa – hiện đại hóa, nhu cầu xây dựng và vận hành trạm biến áp ngày càng tăng để đáp ứng nhu cầu điện cho sản xuất và sinh hoạt.

1. Trạm biến áp là gì?

Trạm biến áp (hay trạm biến thế) là nơi tập trung máy biến áp và các thiết bị phân phối điện, có nhiệm vụ biến đổi điện áp từ cấp này sang cấp khác thông qua hiện tượng cảm ứng điện từ. Đây là mắt xích quan trọng giúp hệ thống điện truyền tải và phân phối điện năng đến các khu vực tiêu thụ một cách ổn định.Trạm biến ápTrạm biến áp

2. Cấu tạo cơ bản của trạm biến áp

Tùy loại và công suất, cấu trúc trạm biến áp có thể khác nhau, nhưng nhìn chung sẽ bao gồm các bộ phận chính:

  • Máy biến áp
  • Hệ thống thanh cái và dao cách ly
  • Hệ thống tiếp địa và chống sét
  • Hệ thống điện tự dùng
  • Khu vực phân phối điện

3. Phân loại trạm biến áp

3.1. Phân loại theo cấp điện áp

  • Siêu cao áp: Trên 500 kV
  • Cao áp: 66 kV, 110 kV, 220 kV, 500 kV
  • Trung áp: 6 kV, 10 kV, 15 kV, 22 kV, 35 kV
  • Hạ áp: 0,4 kV và 0,2 kV

3.2. Phân loại theo chức năng

Trạm biến áp trung gian: Nhận điện từ 110–220 kV và hạ xuống 22–35 kV, thường đặt ngoài trời, công suất lớn.
Trạm biến áp phân phối: Hạ điện áp từ 22–35 kV xuống 0,4 kV hoặc 0,22 kV để cung cấp cho khu dân cư, nhà máy, công trình.

3.3. Phân loại theo hình thức xây dựng

  • Trạm treo: Máy biến áp và thiết bị được treo trên cột, thường dùng cho khu vực nông thôn hoặc tải nhỏ.
  • Trạm giàn: Máy biến áp đặt trên khung giữa hai trụ lớn, công suất trung bình.
  • Trạm bệt: Máy biến áp đặt trên bệ xi măng, thiết bị cao áp trên cột, thường gặp ở khu vực có mặt bằng rộng.
  • Trạm kín: Đặt máy biến áp và thiết bị trong nhà, đảm bảo mỹ quan và an toàn, phù hợp khu đô thị.
  • Trạm Kios: Được lắp trong vỏ kim loại kín, gọn gàng, dùng trong khu công nghiệp, tòa nhà cao tầng.3.4. Phân loại theo vị trí lắp đặt
  • Trạm ngoài trời: Công suất lớn, thiết bị kích thước lớn, thường đặt tại khu công nghiệp.
  • Trạm trong nhà: Gọn gàng, đảm bảo an toàn và mỹ quan, phù hợp khu vực đông dân cư.
  • Trạm GIS: Sử dụng thiết bị cách điện bằng khí SF6, tiết kiệm diện tích lắp đặt.Trạm biến áp

3.4. Phân loại theo vị trí lắp đặt

  • Trạm ngoài trời: Công suất lớn, thiết bị kích thước lớn, thường đặt tại khu công nghiệp.
  • Trạm trong nhà: Gọn gàng, đảm bảo an toàn và mỹ quan, phù hợp khu vực đông dân cư.
  • Trạm GIS: Sử dụng thiết bị cách điện bằng khí SF6, tiết kiệm diện tích lắp đặt.

4. Công dụng của trạm biến áp

Biến đổi điện áp để phù hợp với nhu cầu tiêu thụ
Giúp truyền tải điện năng đi xa mà vẫn đảm bảo hiệu suất
Đảm bảo an toàn cho hệ thống điện và người sử dụng
Góp phần ổn định nguồn điện cho sản xuất và sinh hoạt